Asan Xeber

20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Günü

Tarix:19-01-2020, 23:04
Baxış Sayı:1340

20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Günü





1990-cı ildə Bakıda 20 Yanvar və Azərbaycan tarixində ondan əvvəl baş vermiş faciəli hadisələr XX əsr boyu xalqımıza qarşı yeridilən düşünülmüş siyasətin növbəti təzahürü idi. Sovet rəhbərliyinin himayədarlığı ilə başlayan Dağlıq Qarabağ hadisələri, Azərbaycan xalqına qarşı soyqırımı və azərbaycanlıların Ermənistan ərazisindəki əzəli torpaqlarından qovulması bu siyasətin mərhələləridir.

20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Günü


Azərbaycan xalqının tarixinə Qanlı Yanvar faciəsi kimi daxil olmuş 1990-cı il 20 Yanvar hadisələrindən artıq 30 il keçir. Keçmiş sovet dövlətinin hərb maşınının həmin gün Azərbaycan xalqına qarşı həyata keçirdiyi hərbi təcavüz insanlığa qarşı törədilmiş ən ağır cinayətlərdən biri kimi qalacaqdır. Milli azadlıq və ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizəyə qalxmış dinc əhaliyə silahlı təcavüz nəticəsində yüzlərlə günahsız insanın qətlə yetirilməsi və yaralanması totalitar sovet rejiminin süqutu ərəfəsində onun cinayətkar mahiyyətini bütün dünyaya bir daha nümayiş etdirdi.

20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Günü


Sovet Ordusunun böyük heyətinin, xüsusi təyinatlı bölmələrin və daxili qoşunların Bakıya yeridilməsi xüsusi qəddarlıq və görünməmiş vəhşiliklə müşayiət edildi. SSRİ 1956-cı ildə Çexoslovakiyaya, 1968-ci ildə Macarıstana və 1979-cu ildə Əfqanıstana qarşı həyata keçirdiyi hərbi müdaxiləni hətta o zamankı Sovet İttifaqının müttəfiq respublikalarından biri olan Azərbaycanda da təkrarlamaqdan çəkinmədi. Heç şübhəsiz ki, 1990-cu il yanvarın 20-də Bakıda baş verən hadisələri Qarabağdakı erməni təcavüzündən ayrıca təhlil etmək düzgün olmazdı. Çünki Azərbaycan həmin dövrdə qonşu Ermənistanın təcavüzünə də məruz qalmışdı. Belə bir şəraitdə sovet rəhbərliyi nəinki münaqişənin qarşısını almaq üçün qəti tədbirlər görməmiş, əksinə, Azərbaycana yeridilən ordu hissələrinin tərkibinə Stavropol, Krasnodar və Rostovdan səfərbərliyə alınan xüsusi təlim keçmiş erməni əsgər və zabitləri, eləcə də sovet hərbi hissələrində xidmət edən ermənilər, hətta erməni kursantlar da daxil edilmişdi.

20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Günü


Ölkəmizə qarşı ərazi iddiaları irəli sürən Ermənistanın təcavüzkarlıq siyasəti və keçmiş SSRİ rəhbərliyinin onlara himayədarlığına öz qəti etirazını bildirən geniş xalq kütlələrinə qarşı sovet ordusunun xüsusi təlim keçmiş hissələrindən istifadə olunması 1990-cı ilin 20 yanvarında qanlı faciəyə gətirib çıxardı.

1990-cı ilin yanvar ayında M.Qorbaçov başda olmaqla sovet imperiyasının rəhbərliyi Bakıda vəziyyətin öz məcrasından çıxdığını və hakimiyyətin təhlükədə olduğunu bəhanə edərək qoşunun yeridilməsi üçün müxtəlif dezinformasiyalar yayırdı. Guya Bakıya qoşun hərbi qulluqçuların ailələrini qorumaq, hakimiyyətin zorakılıqla ələ keçirilməsinin qarşısını almaq üçün yeridilmişdi. Əslində isə bu tamamilə saxta bir tezis idi. Çünki sovet rəhbərliyinin “dəlilləri” hətta həqiqətə yaxın olsaydı belə, Bakıya xüsusi təlim keçmiş qoşun göndərməyə ehtiyac yox idi. Ona görə ki, həmin vaxt burada daxili qoşunların 11 min 500 əsgəri, Müdafiə Nazirliyinə tabe olan Bakı qarnizonunun çoxsaylı hərbi hissələri, hava hücumundan müdafiə qüvvələri, eləcə də 4-cü ordunun komandanlığı da Bakıda yerləşirdi.

Bütün bunlara baxmayaraq, 1990-cı il yanvarın 19-da M.Qorbaçov SSRİ Konstitusiyasının 119-cu, Azərbaycan SSR Konstitusiyasının 71-ci maddələrini kobud şəkildə pozaraq, yanvarın 20-dən Bakıda fövqəladə vəziyyət elan edilməsi haqqında fərman imzaladı. Lakin əhalinin bundan məlumatsız qalması üçün SSRİ DTK-nın “Alfa” qrupu tərəfindən yanvarın 19-da saat 19.27-də Azərbaycan televiziyasının enerji bloku partladıldı, respublikada televiziya verilişləri dayandırıldı. Gecə isə qoşun fövqəladə vəziyyət elan edilməsindən xəbərsiz olan şəhərə daxil oldu və dinc əhaliyə amansız divan tutuldu. Qorbaçovun fərmanı qüvvəyə minənədək – yanvarın 20-də saat 00-dək artıq 9 nəfər öldürülmüşdü. Bakıda fövqəladə vəziyyətin elan olunması haqqında məlumat isə əhaliyə yalnız yanvarın 20-də səhər saat 7-də respublika radiosu ilə çatdırıldı. Həmin vaxt öldürülənlərin sayı 100 nəfərə çatmışdı.

20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Günü


Belə ki, artıq yanvarın 20-də 131 insan öldürülmüş: onlardan 117-si azərbaycanlı, 6-sı rus, 3-ü yəhudi, 3-ü tatar; 744 adam ağır xəsarət almış; 4-şəxs itkin düşmüş; 400 nəfər isə həbs edilmişdir. Fövqəladə vəziyyət elan ediləndən sonra isə 21 nəfər qətlə yetirilmişdir. Fövqəladə vəziyyət elan edilməmiş rayonlarda - Neftçala və Lənkəranda 25-26 nəfər öldürülmüşdü.

1990-cı ilin yanvar qırğını nə qədər faciəli olsa da, Azərbaycan xalqının iradəsini, milli azadlıq uğrunda mübarizə əzmini qıra bilmədi. Həmin müdhiş gecədə həlak olan vətən oğulları Azərbaycanın tarixinə parlaq səhifə yazdılar, xalqın milli azadlığı, müstəqilliyi üçün yol açdılar. Bu gün müstəqil Azərbaycan dövlətinin tartixinə qanlı 20 yanvar faciəsi xalqımızın şərəf və qəhrəmanlıq səhifəsi kimi yazılmışdır.


Azərbaycan Ordusu şəhid verdi - Vəziyyət gərginləşdi
Azərbaycan Ordusu şəhid verdi - Vəziyyət gərginləşdi
Səfərbərlik Xidməti açıqlama yaydı
Səfərbərlik Xidməti açıqlama yaydı
Təhsil naziri 2 şöbə müdirini işdən çıxardı
Təhsil naziri 2 şöbə müdirini işdən çıxardı
Xəzər rayonu Qala kənd sakinləri acınacaqlı şəraitdə yaşayırlar - Video
Xəzər rayonu Qala kənd sakinləri acınacaqlı şəraitdə yaşayırlar - Video
Orduya könüllü getmək istəyənlərin sayı 46 mini ötüb
Orduya könüllü getmək istəyənlərin sayı 46 mini ötüb
Gürcüstanda açıq havada toy və yas mərasimlərinin keçirilməsinə icazə verilib
Gürcüstanda açıq havada toy və yas mərasimlərinin keçirilməsinə icazə verilib
“Sədərək” və “Binə” ticarət mərkəzləri, “Mall”lar açılır –RƏSMİ
“Sədərək” və “Binə” ticarət mərkəzləri, “Mall”lar açılır –RƏSMİ
Sabaha olan hava proqnozu
Sabaha olan hava proqnozu
369 nəfər yoluxdu, 523 nəfər isə sağaldı
369 nəfər yoluxdu, 523 nəfər isə sağaldı
İstanbulda Azərbaycan Ordusuna Dəstək Yürüşü
İstanbulda Azərbaycan Ordusuna Dəstək Yürüşü
Orduya dəstək məqsədilə 7000 müraciət daxil edilib.
Orduya dəstək məqsədilə 7000 müraciət daxil edilib.
Sərt karantin rejimi daha 2 həftə uzadılır
Sərt karantin rejimi daha 2 həftə uzadılır
Düşmənin məxsus nəqliyyat vasitəsi ordumuz tərəfindən məhf edilib
Düşmənin məxsus nəqliyyat vasitəsi ordumuz tərəfindən məhf edilib
Polşada etiraz aksiyası keçirilib
Polşada etiraz aksiyası keçirilib
Təbrizdə Azərbaycana dəstək aksiyası keçirilib
Təbrizdə Azərbaycana dəstək aksiyası keçirilib
Düşmənə məxsus kazarma mehf edildi - Rəsmi
Düşmənə məxsus kazarma mehf edildi - Rəsmi
Üç şəhidimizin ad-soyadı AÇIQLANDI
Üç şəhidimizin ad-soyadı AÇIQLANDI
Azərbaycanda daha 520 nəfər yoluxdu, 8 pasiyent vəfat etdi
Azərbaycanda daha 520 nəfər yoluxdu, 8 pasiyent vəfat etdi
İtki verən düşmən geri otuzdurulub, şəhidlərimiz var - Rəsmi
İtki verən düşmən geri otuzdurulub, şəhidlərimiz var - Rəsmi